Thanh chương là một vùng quê có truyền thống cách mạng và văn hóa lâu đời. Nhân dân Thanh Chương cần cù, hiếu học. Để tiếp nối truyền thống tốt đẹp đó, ngày 12/1/1984 UBND huyện Thanh Chương quyết định thành lập Trường Năng khiếu, tiền thân của trường THCS Tôn Quang Phiệt ngày nay. Năng khiếu lúc đó là một bộ phận của Trường Bồi dưỡng giáo viên, trường được đặt tại cơ quan quân sự huyện hiện giờ.